ጎርፊ ኣብ ክፍሊ ሆቴል፡ ሸክሚ ምስክርነትን ካሕሳ ናይ ስነ ልቦና ጉዳትን

ብ: ጠበቓ ሞሼ ታይብ

ጎርፊ ኣብ ክፍሊ ሆቴል፡ ፍርዲ ብዛዕባ ሸክሚ ምስክርነትን ካሕሳ ናይ ስነ ልቦና ጉዳትን

ፍርዲ ቤት ናኣሽቱ ጥርዓናት ናይ ርምሊ ቀረባ ዝሃበ ፍርዲ ብዛዕባ ንብዙሕ ቱሪስቶ ዝምልከት ሕቶ ሓዚ፦ ኣብ ዝሕ ሆቴል እናሃለኻ ዋጋ ዘለዎ ነገር ምስ ዝበላሽወልካ እንታይ ይኸውን? ጉዳቱ ኣብ ፍርዲ ቤት ብኸምዚ ከተርእዮ ትኽእሎ? ኣብዚ ጉዳይ (ፋይል ቁጽሪ ት”ቅ 36267-10-18)፡ ዳኛ ብዛዕባ ምሕታት ካሕሳ ንጉዳታት ዝተፈጸሙ ኣብ ጎርፊ ክፍሊ ሆቴል ክፈርድ ጠሊቡ ነበረ።

ኣብ ፍፁም ዝኾነ

ኣብ ቃር ናይ 2018 ዝርዕሙ ምስ ስድርኡ ኣብ ሆቴል ናይ ኤይላት ቆዩ። ስድርኡ ኣብ ሕልፈት ናይ ሆቴሉ እናነበሩ፡ ክፍሉ ብጎርፊ ተዐጽወ። ማይ ናብ ቁመት ናይ ወርቂ 4 ሴንቲሜተር ዝኣክሉ ኣብጺሑ፡ ናብ ሆቴ ናይ ቢሮን ክልተ ሞባይላትን ዝነበሩ ኣብ ሆቴ ምስ ቻርጀሮም ዝነበሩ ጉዳት ኣምጺኡ።

ዝርዕሙ ናብቲ ሆቴል ሽቱ ብምቕጣዕ ካሕሳ ናይ 33,500 ሸቅሊ ሓቲቱ። ሆቴሉ ሓላፍነቱ ኣኪዱ ምኽፋሉ ፈቒዱ። ኣብ ቐጽሪ ናይ ሕጊ ሂደት ዝርዕሙ ምሁር ምስክርነት ናይ ዝተፈጸመ ጉዳት ከቕርብ ዘይምኽኣሉ ተቓሊሐ።

ናይ ፍርዲ ቤት ፍርዲ

ዳኛ አዪል ኮሄን ዝርዕሙ ሸክሚ ምስክርነት ዘይምፍጻሙ ቆጸሩ። ካብቶም ካልኦት ኩነታት፡ ናብ ፋይሉ ዝምልስ ናይ ምዕዳጉ ወይ ዋጋ ኣካይዳ ናይቶም ኣሳውር ምስክሮ ኣይተጸምቡ ነበሩ። ብዚ ምኽንያት ዝርዕሙ ምሉእ ዝሓተቶ ሽቱ ብምኽፋሉ ዘስምዑ ሕጋዊ ምኽንያት ኣይነበረን።

ሕጊ ካብዚ ዓቢ ዝሓልፎ ዘረባ ኣይነበረን። ዳኛ ዓቢ ቁሳዊ ጉዳት ሙሉእ ሳይረጋገጥ ቢቀር ናይ ስነ ልቦና ጉዳት ካሕሳ ዝርዕሙ ክቕበሉ ዘፍቅዶ መሰል ኣለዎ ብምባሉ ሽቱ ናይ 1,500 ሸቅሊ ካሕሳ ፈሪዱ፤ ጎርፊ ናይ ክፍሊ ሆቴልን ናይ ዋጋ ዘለዎ ነገራት ምጥፋእን ቅድሚ ካሕሳ ምርካብ ምኽንያት ኮይኑ ኣዊሱ።

ሕጋዊ መትከላት ዝሕዝ ፍርዲ

እዚ ፍርዲ ሰፊሕ ሳዕቤን ኣለዎ። ካብ ቀዳሞት ናይ ማእከላይ ሕጋዊ መትከላት ሓደ “ካብ ካልእ ሰብ ነገር ምዝዛዝ ዝደሊ ሸክሚ ምስክርነት ይሸከም” ኮይኑ ፤ ሓደ ካብ መሠረታዊ ሕጊ ናይ እስራኤል ዝብለን ሕጊ። ናይ ዝርዕሙ ወገን ጉዳቱ ዝተፈጸሙ ዝምልስ ምስክርን ክምን ዝኣክሉ ምዃኑ ምስ ምርሑ ዝቐርብ ምስ ኮነ ብምዕቀን ክብርኦ ኣለዎ።

ብዚ ዝተወሰኸ፡ ፍርዲ ቤቱ ቀጥታዊ ምስክርነት ኣቕሪብካ ክኸውን ምስ ዝከኣሉ ናብ ግምቶን ዓቢ ሕሳብን ምዕቃብ ኣይቻልን ብምባሉ ኣጕልሐ። ብሕሳቦ ፊቱ፡ ናፂ ቁሳዊ ምስክሮ፡ ናይ ሙያ ሪፖርቶ ሃቢሮ ክቕርቡ ምስ ዝከኣሉ ምቕራቦም ኣለዎ።

ኮይኑ ግን ዝያዳ ዘገምም ሦሳይ ሕጋዊ መርህ ኮይኑ። ቁሳዊ ጉዳቱ ሙሉእ ሳይረጋገጥ ቢቀር ናይ ስነ ልቦና ጉዳት ካሕሳ ምርካብ ይቻሉ ዝብለን ፍርዲ ቤቱ ኣፍሊጡ። ኣብ ሕጋዊ ፍርዳዊ ስርዓት እስራኤሊ ጠቓሚ ለውጢ ሙዃኑ ኮይኑ ዓቢ ካሕሳ ናብ ሸቅሊ ኣብ ዘይስሓት ሁኔታ እኳ ፍቱው ካሕሳ ክወሃቦ ዘፍቅዶ ኮይኑ።

ካብ ኩሉዚ ምርዳእ ዘፍቅዶ

ንቱሪስቶን ናብ ዕረፍቲ ዝኸዱን ሙሉእ ነፍሲ ወከፍ፦ እዚ ፍርዲ ሰነዳዊ ጠቓሚ ምዃኑ ፍሉይ ኣገዳሲ ምዃኑ ይቐልቀሎ። ዋጋ ዘለዎ ነገር ክትዕድጎ ቀደም ካርኒ ቅጠናኻ ሓዞ። ነገር ናብ ዕረፍቲ ዝወስደካ ምስ ዝኸውን ፎቶ ኣቕርቦ። ሽዑ ነገር ምስ ዝሰበርካ ወይ ምስ ዝጎዳኣ ፎቶ ምቕራቡን ምዝርዛሩን ኣይትረስዕ። ብዘይ ሰነዳዊ ፍሉጥ ምኽንያት ፍርዲ ቤት ዘንደቦ ምስክር ምሕዛዝ ኩዕሶ ኮይኑ ዝቕጽሎ።

ናይ ሆቴሎ ሕሉፋን ናይ ንግዶ ሰባትን፦ እዚ ፍርዲ ኣገዳሲ ነገር ይነጋድዕ። ናይ ሄን ሰባት ኣቕሓ ምሕጻጽ ሓፊሉ ሙዃኑ ዕዱ ነቲ ቤት ዝኸዖ። ነገር ምስ ዝፈጠር፡ ናይ ዝኮነ ምስ ክሳዳዊ ምስ ከምዚ ዘፍቅዱ ናይ ስነ ልቦና ጉዳቱ ካሕሳ ናቕፋ ጥቅሚ ዘፍቅዱ ናቅፋ ዘይምዕዳዩ ዕዱ ናቱ ናፃ ወዲቀቦ። ከምዚ ቀዳሚ ስጕምቲ ሕጊ ዝምልክት ምክልካልን ምዕቃብ ምስምዑን ዘርሕቅ ኮይኑ።

ናይ ተመሳሳሊ ሁኔታ ምዕቃብ ርዕስኻ ብኸምዚ

ዕረፍቲ ዝደሊ ምስ ዝኸውን፦ ኣቕሑ ሰነዳዊ ምቕምቃቡ። ሆቴ ዓዲኻ? ፊቱ ቁሳዊ ጋሻ ሓዞ። ናብ ዕረፍቲ ትሰድሕ? ዋጋ ዘለዎ ኣቕሑ ፎቶ ኣቕርቦ። ጉዳቱ ምስ ዝፈጠር፡ ፎቶ ምቕራቦ ፈጠን ምሕዛዝ ምዕቃቡ ካብ ዝፈጠሮ ካርቶ ሓዞ። ናብ ናይ ዋስትናኻ ኩባንያ ወይ ናብ ናይ ዋርሳ ዝነቅዓ ሓብሮ።

ናይ ንግዲ ሰብ ዝኾንካ ምስ ዝኸውን፦ ቅሬታ ኣይትሸሽ። ምትካሎ ጠቓሚ ምምርናዩ። ሽዑ ነገር ምስ ዝሰበረ ፍጠን ኣሕዊሶ ምዕቃቡ ሕዞ። ናይ ዝኮነ ቅሬታን ሕጽነትን ሙሉእ ሰነድ ሓዞ። ከምዚ ቀዳሚ ስጕምቲ ሕጊ ዝምልከት ምክልካልን ምዕቃብ ምስምዑን ዘርሕቅ ኮይኑ።

ብናዊ ሕቶታት ኣብዚ ጉዳይ

ናይ ዝበላሸወ ኣቕሑ ናብ ሆቴሉ ምቅጣዕ ይካኣሎ?

ብሙሉእ ምቻሉ። ሆቴሎ ናይ ሄን ሰባት ኣቕሑ ምሕጻጽ ግዴታ ኣሎዎ። ሕጊ ግን ጉዳቱን ዋጋኡን ምርኣዩ ኣለዎ። ዝኽኣሎ ሙሉእ ሰነዳዊ ቅጠናኻ ሓዞ።

ናይ ዝሃሎ ኣቕሑ ካርቶ ምስ ዘይህሉ ምሃርካ?

እዚ ናይ ሕጊ ምቅጣዕ ዝዕናቅፍ ምዃኑ ሙሉእ ዘቐርፍ ኮይኑ። ፍርዲ ቤቱ ናይ ስነ ልቦና ጉዳት ካሕሳን ሓፈሻዊ ቁሳዊ ጉዳቱ ካሕሳ ቀሪቦ ክፈርድ ይኽእሉ ኮይኑ፡ ናብዛ ሳዕቤናዊ ሁኔታ ብኸምቲ ዝርዕሙ ሁኔታ።

ካሕሳ ምስ ዝወስን ናይ ፍርዲ ቤቱ ዝቐርቦ ረቛሒታት ምንታይ?

ብዛዕባ ምስ ናይ ምስክርነት ጥራት፡ ዓዲምዎ ምስ ዝፈጠሩ ሁኔታ፡ ሓላፍነቱ ደረጃ ናይ ሆቴሉ፡ ጉዳቱ ናብ ዝርዕሙ ዝደረሰ ኮይኑ። ናይ ስነ ልቦና ቀውሱን ዘይምምቻውን ናብ ፍርዱ ይጸልዕ።

ምቅጣዕ ናብ ዝሰምዖ ዝበፅሕ ምሓዝ ዝከኣለኒ ዝጊዜ ምስ ዝኸውን?

ሰለስተ ዓመታት ካብ ጉዳቱ ዝረኣዩ ዕለት። ሕጊ ቀጥታ ንዛረብ፦ ከምቲ ዝኣክሉ ኣይትጸበ። ምስክርነት ይቐደም፡ ዘክሮ ይጠፍእ፡ ናይ ምርምራ ምንጭታት ዝናዓ ዝኸፈሓ ኮይኑ።

ኣብ ልዕሊ ዘሎ ሰነዳዊ ሓፈሻዊ ናይ ሕጊ ምኽሪ ግለሰባዊ ኣይኮነን። ናብ ናብ ናትካ ሁኔታ ዝምልስ ሕጋዊ ምኽሪ ናፂ ዘሎ ናይ ቤት ጽሕፈትና ርኸቡ።

ናጻ ሕጋዊ ምኽሪ ናብ ዝደሊ፡ ሕጂ ርኸቡና