ናይ ስራ እዋን ሓደጋ ትራፊክ፡ ኣብ ካሳ ዘሎ ሳዕቤን

ብ: ጠበቓ ሚካኤል ሌቭ

ኣገዳሲ ፍርዲ፡ ናይ ስራሕ እዋን ሓደጋ – ኣብ ካሳ ምንታይ ሳዕቤን ኣለዎ?

ቤት-ፍርዲ ባት ያም (ፋይል ት”ኣ 35210-11-22) ኣብ ብዘሉ ሃገር ሽሕ ሰራሕተኛታት ዝምልከቶ ሕቶ ሰሚዑ፡ ሰራሕተኛ ናይ ወሃቢ ስራሕ መኪና ሒዙ ናብ ስራሕ ኣብ ዝኸደሉ ናይ ትራፊክ ሓደጋ ምስ ዘጋጥሞ ምዃኑ? ናይ ስራሕ ሓደጋ ዝተባህለ ሓደጋ ምስ ተራ ናይ ትራፊክ ሓደጋ ኣብ ካሳ ፍልልይ ኣሎ ድዩ? ኣብ ቤት-ጽሕፈትና ናይ ካሳ ሕጊ ተመሳሳሊ ሕቶታት ብቐጻሊ ንጋጠሞ፤ ኣብዚ ጒዳይ ዝወሃቦ ዳኝነት ኣገዳሲ ሕጋዊ መሰረታት ያብርህ።

ናይ ሐቂ ኩነት፡ ኣብ ቤት-ፍርዲ ዝተፈጸመ

ተሳሕ ዓርሰ-ዝሰርሕ ሰራሕተኛ እዩ። ጥቅምቲ 5, 2021 ናብ ስራሕ ኣብ ዝኸደሉ ናይ ወሃቢ ስራሕ መኪና ሒዙ ኣብ ጎደና 1 ዓቢ ሓደጋ ኣጋጢምዎ። ቅዙዕ ኩነቱ ኩርኩር ዝበሉ ነበሩ፡ ኣብ ሆስፒታል ዶክተር ኣጽዊቑ ምቅዋምን ጀርባን ዝምልከቱ ቅዛዝቲ ቆሲሉ ምዃኑ ኣረጋጊጹ።

ዶ/ር ራን ቲን፣ ቤት-ፍርዲ ዝሾምዎ ናይ ሓቅ ኦርቶፔዲክ ሰብ-ሞያ፣ ተሳሐ 10.25% ቀዋሚ ሕክምናዊ ስንክልና ምህላዉ ወሲኑ። ኣብቲ ዘይተጸበዮ ፋይናንሲያላዊ ምስ ሕጋዊ ሳዕቤናት ክቋቋም ዝተወደደ ንኡስ ተሳሐ’ዩ።

ቀንዲ ሕጋዊ ምምጻእ

ክልተ ሕቶታት ቅድሚ ቤት-ፍርዲ ቐሪቦም፡ ናይ ወሃቢ ስራሕ መኪና ናብ ስራሕ ኣብ ዝኸደሉ ዝወዓለ ሓደጋ ናይ ስራሕ ሓደጋ ድዩ? ምስ ዝህሉ’ኸ ኣብ ምሕሳብ ካሳ ምንታይ ሳዕቤን ኣለዎ? ክልቲኦም ሕቶታት ቀጥታ ናይ ጒዳዮ ሕጊ ምስ ሃገራዊ ኢንሹራንስ ቀዳማይ መሰረታት ይምልከቱ።

ምፍላጡ ኣዚዩ ኣሚሉ’ዩ፡ ኣብ ናይ እስራኤል ሕጊ ናይ ስራሕ ሓደጋ ምስ ተራ ናይ ትራፊክ ሓደጋ ምፍላይ ናይ ስነ-ሓሳብ ክርክር ጥራይ ኣይኮነን። እዚ ምፍላይ ዓቢ ፋይናንሲያላዊ ሳዕቤናት ኣለዎ፤ ዓይነቱ ሓደጋ ናብ ካልእ ናይ ኢንሹራንስ ሥርዓት ምስ ካልእ ናይ ክስ ዓይነት ይምልከቱ። ናይ ስራሕ ሓደጋ ሰፊሕ ሕቶ ኣሎዎ ሕቶ ናይ ስራሕ ሓደጋ ምስ ዘዛምዱ ካልኦት ዝተፈለዩ ኃላፍነት ኣለዎ።

ዳኛ ብኸመይ ፈሪዱ

ዳኛ ሓደጋ ናይ ስራሕ ሓደጋ ምዃኑ ወሲኑ። ኣብ ፍርዱ “ናይ ወሃቢ ስራሕ መኪና ሒዙ ናብ ስራሕ ናብ ኣገልግሎት ወሃቢ ስራሕ ኣብ ዝኸደሉ ዝቖሰለ ናይ ተሳሐ ቁስሊ ናብዚ ትርጉም ዝወድቕ ምዃኑ” ተረጋጊጹ። ናይ ኢንሹራንስ ኩባንያ ሓላፍነት ዘዛምዶ ምምጻእ ኣይነበረን፤ ስለዚ ቅዋምናኡ ዋናይ ሕቶ ፡ ተሳሐ ክንደይ ካሳ ክርክዕ ኣለዎ? ዝብሉ ኣትዩ።

መልሱ 247,600 ሸቅሎ’ዩ። ሕቶ ብ ዳኛ ወሳኒ ትዕዛዝ ወሲኹ፡ ተሳሐ ቀዲሙ ዝተቐበሎ ናይ ሃገራዊ ኢንሹራንስ ምርቲ ካሳ ክቅነስ ኣለዎ።

ኣብ ምሕሳብ ካሳ ዳኛ ናይ ዶ/ር ቲን ሓሳብ ስፊሩ – 7% ናይ ዋዲ ኣፍንጫ ምቅዋም ዕዳ ምስ 3.5% ናይ ሕቃ ዕዳ ወሲኑ። ሓቢሩ 10.25% ናይ ምትእስሳር ስንክልና ይህቡ።

ቤት-ፍርዲ ዘጎልዐ ወሳኒ ነጥቢ፡ ዘይሓልፍ ምሕሳብ ዝፈቐዶ ዘይሓምሶ ጒዱ ናይ ሙሉ ካሳ ጠለብ ምሕቃቕ። “ፍሉይ ጒዳዮ ማስረጃ ዘድልዮም ምዃኑ ማስረጃ ሳይህሉ ሙሉ ካሳ ኣይወሃብን” ኢሉ ዳኛ ፈሪዱ፡ ዓቐብ ዘለዎ ርኽብ ምስ ምኽርኡ ኩሉ ተሳሐ ክፈልጦ ዘሎዎ መሰረት ዘርኢ’ሎ፡ ዝርዝር ሕክምናዊ ሰነዳት ናይ ናይ ፍርዲ ቤት ምምጻእ ቀዳምነቶም ይሓምሉ።

ናይዚ ፍርዲ ትርጉሙ

ኣብዚ ፍርዲ ናይ ስራሕ ሓደጋ ጒዳያት ቀዳማይ ሕጋዊ መሰረታት ብዘርኢ ኣገባብ ዝወጸ’ሎ። ናይ ወሃቢ ስራሕ መኪና ናብ ስራሕ ሒዙ ዝኸዶ ናይ ስራሕ ሓደጋ ምዃኑ ቅዋሙ ናይ እስራኤል ዳኝነት ዝምዕብሎ ርኢቶ ዝምስክር’ሎ፡ ናይ ሎሚ ዓለም ስራሕ ናይ ቤት-ጽሕፈት ወይ ናይ ስራሕ ቦታ ዶብ ብዘይሓሊ ናብ ኩሎም ስራሕ ዘዛምዱ ዓይነት ስርዓታት ዝሰፍሕ ምዃኑ ይርዳእ።

እዚ ሕጋዊ መሰረት ወሃቢ ስራሕ ሰራሕተኛታቱ ናብ ስራሕ ዝኸዱሉ’ውን ዋሕስ ኪህቦ ሓላፍነቱ ምዃኑ ዘርኢ’ሎ፡ ናይ ስራሕ ባዕሉ ዘይፍለ ክፋሉ ብምዃኑ።

ናይ ሰራሕተኛ ምስ ወሃቢ ስራሕ ዋዕሎ ትርጉሙ

ናብ ናይ ወሃቢ ስራሕ ሽዎ ዝጸዓኑ ሰራሕተኛ፡ ካብ ዝሓሰቡ ዝሓሉ ምዃኖም ይርዳኡ። ናብ ኣገልግሎት ወሃቢ ስራሕ ኣብ ዝቐረቡ ሓደጋ ሰፊሕ ሕጋዊ ምሕላዉ ይህቦም። ናብ ናህሪ ርእሶም ናብ ስራሕ ዝጸዓኑ ሁኔቱ ናይ ሕጋዊ ምሕላዉ ዓይነቱ ዝተፈለ’ዩ።

ናብ ወሃቢ ስራሕ፡ ፍርዲ ቤት ፍርዱ ናጻ ምልክቱ ሰዲዱ’ሎ። ዋሕስ ናይ ናህሪ ብቐጥታ ብዘይሓሊ ናብ ኩሉ ዝዛምዶ ሓደጋ ዘድሊ ምዃኑ። ሰራሕተኛ ሽዎ ዝሰዱ ኩባንያ ዓሊሙ ናይ ዋሕስ ፖሊሲ ምህላዉ ምርጋጽ ምስ ናህሪ ብምሉእ ድሕነቱ ምምሕዳር ኃላፍነቱ ኣለዎ። ኣብዚ ዘርፊ ናይ ዘይምሕላዉ ዋጋ ዓቢ ክኸውን ይኽእል።

ቀዳሞት ዝሕቶ ሕቶታት

ኣብ ምንታይ ኩነት ናይ ትራፊክ ሓደጋ ናይ ስራሕ ሓደጋ ኮይኑ ይቑጸር?

ሓደጋ ናይ ስራሕ ሓደጋ ኮይኑ ዝቑጸር ናይ ስራሕ ማሕደሩ ወይ ናብኡ ዝኸዶ ናይ ወሃቢ ስራሕ ሽዑ ኣብ ዘሎ ሕሱ ወይ ኣብ ኣገልግሎቱ ምስ ዝህሉ ምዃኑ። መዐቀኒ ዘጠቓልሉ፡ ናብ ወሃቢ ስራሕ ምጉዓዝ፣ ናይ ኩባንያ ሽዑ ምጥቃም፣ ወይ ናብ ዓበቀ ዝዛምዶ ዓይነት ምፍጻም። ኩሉ ጒዳይ ናይ ርእሱ ኩነቱ ዘቢሉ ዝፍተሽ’ዩ ሕቶ ሙሉ ሁኔቱ ዘቢሉ ይትግበር – ሆኖ ኩሉ ጊዜ ቀጥታ ናብ ስራሕ ዝዛምዶ ምስ ዝኸውን ናይ ስራሕ ሓደጋ ኮይኑ ይቑጸር።

ናይ ስራሕ ሓደጋ ሲኸውን ብኣቶ ምንታይ ይቀያየር?

ብዙሕ። ሓደጋ ናይ ስራሕ ሓደጋ ሲኸውን ካሳ ፍሉይ ሕጊ ስር ዝወድቕ ምዃኑ። ሕቶ ሓደ፡ ተቐቢልካዮ ዘለኻ ናይ ሃገራዊ ኢንሹራንስ ምርቲ ካሳ ምቕናሱ። ብሕሰቡ ዝኾነ ናይ ጒዳዮ ሙሉ ካሳ ሕቶ ኣለካ – ቃንዛ ምስ ጽዕነቱ፣ ናይ ስራሕ ዓቕሚ ምቕናስ፣ ኩሉ ሕክምናዊ ወጻኢ ጨምሮ። ካሳ ባዕሉ ናይ ሕክምናዊ ሰብ-ሞያ ዝወሰኖ ናይ ስንክልና ምቶ ዘቢሉ ዝሰሰብ’ዩ።

ምሕብሓብ

ቤት-ፍርዲ ባት ያም ዝሃቦ ፍርዲ ናይ ስራሕ ሓደጋ ዝምልከቱ ሓፈሻዊ ሕቶ ናይ ስራሕ ሓደጋ ምስ ተራ ናይ ትራፊክ ሓደጋ ዶቡ ኣበይ ምዃኑ ዝምልከቱ ሕቶ ሙሉ ያነጽር’ሎ። ናይ ወሃቢ ስራሕ ሽዑ ናብ ስራሕ ሒዙ ዝኸዶ ናይ ስራሕ ሓደጋ ክኸውን ይኽእል ምዃኑ ሕጂ ንጹር ኮይኑ’ሎ፤ እዚ ምፍላይ ናይ ሰራሕተኛ ሕቶ ምስ ወሃቢ ስራሕ ሓላፍነት ምርዳእ ዓቢ ሳዕቤን ኣለዎ።

ናይ ስራሕ ሓደጋ ምስ ዘጋጥሙ ምንታይ ክትገብሩ ከምዘለኩም ምፍላጡ ምስ ብቐጻሊ ኣይኮኑን ምዃንካ ኣዚዩ ኣሚሉ’ዩ። ኣብ ናይ ካሳ ቤት-ጽሕፈትና ንክሳሳስ ዝደልዩ ምስ ቁሳዊ ጒዳዮ ዝበጽሖም ሰባት ንሰርሕ። ናይ ሓደጋ ዓይነታት ፍልልያቱ ምስ ሕጋዊ ናትካ ሕቶ ምዃኑ ብቐጻሊ ብዘይ ምሕጋዝ ዝቋቋሞ ዝኸብደካ ዓይነቱ ምዃኑ ንፈልጥ። ርብዒ ሚሊዮን ሸቅሎ ካሳ ኣብዚ ጒዳይ ተሳሐ ዝሰበሰቦ ዓይነቱ ሓቂ ህይወቱ ክቅይር ዝኽእሉ’ዩ።

ሕጋዊ ምኽሪ ዘድልዩ ድዩ? ሕጂ ብዘይ ዝኾነ ኣቶ ቀጸሉና።

ኣብዚ ዓንቀጽ ዝተጻሕፉ ሐሳባት ሕጋዊ ምኽሪ ኣይኮኑን። ንናትካ ሁኔቱ ዝሓምሞ ምኽሪ ምርካብ ቤት-ጽሕፈትና ኣናጋጊ።